എന്താണ് ഹജ്ജ്? ഇസ്ലാമിലെ വിശുദ്ധ തീർഥാടന യാത്രയെ കുറിച്ച് അറിയേണ്ടതെല്ലാം
May 24, 2026, 16:51 IST
ഹജ്ജ് ഇസ്ലാമിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആരാധനകളിലൊന്നാണ്. സൗദി അറേബ്യയിലെ വിശുദ്ധ നഗരമായ മക്കയിലേക്കുള്ള തീർഥാടന യാത്രയാണ് ഹജ്ജ്. സാമ്പത്തികമായും ശാരീരികമായും കഴിവുള്ള എല്ലാ മുസ്ലിംകളും ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ എങ്കിലും ഹജ്ജ് നിർവഹിക്കണം എന്നാണ് ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസം. ഇത് ഇസ്ലാമിന്റെ അഞ്ചു തൂണുകളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഹജ്ജ് എപ്പോഴാണ് നടക്കുന്നത്?
ഇസ്ലാമിക കലണ്ടറിലെ അവസാന മാസമായ ദുൽഹിജ്ജ മാസത്തിലാണ് ഹജ്ജ് നടക്കുന്നത്. പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ സാധാരണയായി ദുൽഹിജ്ജ 8 മുതൽ 12 അല്ലെങ്കിൽ 13 വരെ ദിവസങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്.
ഹജ്ജിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം
ഹജ്ജ് ഒരു യാത്ര മാത്രമല്ല; ആത്മീയ ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെയും സമർപ്പണത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മുസ്ലിംകൾ ഒരേ വസ്ത്രം ധരിച്ച് ഒരുമിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത് സമത്വത്തിന്റെയും ഐക്യത്തിന്റെയും സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നത്.
ഹജ്ജിലെ പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ
1. ഇഹ്റാം (Ihram)
ഹജ്ജ് ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് തീർഥാടകർ “ഇഹ്റാം” എന്ന വിശുദ്ധ അവസ്ഥയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. പുരുഷന്മാർ രണ്ട് വെളുത്ത തുണിത്തരങ്ങൾ ധരിക്കും. സ്ത്രീകൾ ലളിതമായ വസ്ത്രം ധരിക്കും. ഇത് വിനയത്തിന്റെയും സമത്വത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്.
2. തവാഫ് (Tawaf)
മക്കയിലെ വിശുദ്ധ കഅ്ബയെ ഏഴ് പ്രാവശ്യം ചുറ്റി നടക്കുന്നതാണ് തവാഫ്. ഇത് അല്ലാഹുവിനോടുള്ള സമർപ്പണത്തിന്റെ പ്രതീകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
3. സഫാ-മർവ സഅ്യ് (Sa’i)
സഫാ, മർവ എന്നീ മലനിരകൾക്കിടയിൽ ഏഴ് പ്രാവശ്യം നടന്ന് പോകുന്ന ചടങ്ങാണ് ഇത്. പ്രവാചകൻ ഇബ്രാഹിമിന്റെ ഭാര്യ ഹാജറിന്റെ ഓർമ്മയിലാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നത്.
4. അറഫ മൈതാനത്ത് നിൽപ്പ്
ഹജ്ജിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘട്ടമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തീർഥാടകർ അറഫ മൈതാനത്ത് പ്രാർത്ഥനയിലും ധ്യാനത്തിലുമാകും.
5. ഷൈത്താനെ കല്ലെറിയൽ
മിനായിൽ മൂന്ന് തൂണുകളിലേക്ക് കല്ലെറിയുന്ന ചടങ്ങാണ് ഇത്. ദുഷ്ടതയെ തള്ളിക്കളയുന്നതിന്റെ പ്രതീകമാണിത്.
6. ഖുർബാനി
പ്രവാചകൻ ഇബ്രാഹിമിന്റെ ത്യാഗസന്നദ്ധതയുടെ ഓർമ്മയായി മൃഗബലി നടത്തുന്നു. ഇതോടൊപ്പമാണ് ബക്രീദ് ആഘോഷവും നടക്കുന്നത്.
ഹജ്ജിന് പാലിക്കേണ്ട പ്രധാന നിയമങ്ങൾ
ഇഹ്റാമിൽ കഴിയുമ്പോൾ വഴക്ക്, ദോഷകരമായ പ്രവൃത്തികൾ, വേട്ടയാടൽ എന്നിവ നിരോധിതമാണ്.
ശുചിത്വവും ക്ഷമയും നിർബന്ധമാണ്.
തീർഥാടകർ നിശ്ചിത ക്രമത്തിൽ ചടങ്ങുകൾ നിർവഹിക്കണം.
ഹജ്ജും ഉംറയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം
ഹജ്ജ് നിർദ്ദിഷ്ട ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രം നിർവഹിക്കേണ്ട നിർബന്ധിത തീർഥാടനമാണ്. എന്നാൽ ഉംറ വർഷത്തിലെ ഏത് സമയത്തും ചെയ്യാവുന്ന ചെറിയ തീർഥാടനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഹജ്ജിന്റെ ആത്മീയ സന്ദേശം
ഹജ്ജ് മനുഷ്യരെ സമത്വം, വിനയം, ത്യാഗം, ഐക്യം എന്നിവ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വലിയ ആത്മീയ അനുഭവമാണ്. ജീവിതത്തിലെ പാപങ്ങൾക്കുള്ള മാപ്പും ആത്മീയ പുതുജന്മവും ഹജ്ജിലൂടെ ലഭിക്കുമെന്ന് മുസ്ലിംകൾ വിശ്വസിക്കുന്നു.
