സ്വാതന്ത്ര്യം: ആഘോഷത്തിനപ്പുറം ഒരു ഉത്തരവാദിത്തം

1947 ആഗസ്റ്റ് 15. നൂറ്റാണ്ടുകളോളം നീണ്ട അധിനിവേശ ഭരണത്തിന് വിരാമമിട്ട് ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്ക് നടന്നുകയറിയ ചരിത്രനിമിഷം. 2026 ആഗസ്റ്റ് 15-ന് രാജ്യം ആ ചരിത്രത്തിന്റെ 80-ാം അധ്യായം ആഘോഷിക്കുകയാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയിട്ട് 79 വർഷങ്ങൾ പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ, എൺപതാം സ്വാതന്ത്ര്യദിനം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് പിന്നിട്ട ദൂരത്തേക്കാൾ മുന്നിലുള്ള ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളെയാണ്.

സ്വാതന്ത്ര്യസമരം ഒരു അധികാരമാറ്റത്തിനായുള്ള പോരാട്ടം മാത്രമായിരുന്നില്ല. മനുഷ്യന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തിനും അവകാശങ്ങൾക്കും സമത്വത്തിനും സ്വന്തം ഭാവി സ്വയം തീരുമാനിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടമായിരുന്നു അത്. അനേകം പരിചിതരും അപരിചിതരുമായ മനുഷ്യരുടെ ത്യാഗമാണ് ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയുടെ അടിത്തറ.

എന്നാൽ, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ 80-ാം ആഘോഷത്തിൽ നാം സ്വയം ചോദിക്കേണ്ട ഒരു ചോദ്യം ഉണ്ട്: നമുക്ക് ലഭിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ നാം എത്രത്തോളം അർത്ഥവത്താക്കിയിട്ടുണ്ട്?

തിരംഗ ഉയർത്തുന്നതും ദേശഭക്തിഗാനം ആലപിക്കുന്നതും സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഭാഗങ്ങളാണ്. പക്ഷേ രാജ്യസ്നേഹം ഒരു ദിവസത്തെ വികാരമായി മാത്രം ചുരുങ്ങുമ്പോൾ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സന്ദേശം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. നിയമത്തെ ബഹുമാനിക്കുക, മറ്റൊരാളുടെ അവകാശങ്ങളെ മാനിക്കുക, അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളെ സഹിഷ്ണുതയോടെ കാണുക, അഴിമതിക്കെതിരെ നിലകൊള്ളുക, ദുർബലരായവരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക — ഇവയൊക്കെയാണ് ജനാധിപത്യ ഇന്ത്യയോടുള്ള യഥാർത്ഥ ദേശസ്നേഹം.

ഇന്ത്യ വളരുകയാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യയിലും ബഹിരാകാശ ഗവേഷണത്തിലും സാമ്പത്തിക മേഖലയിലും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളിലും രാജ്യം വലിയ മുന്നേറ്റങ്ങൾ നടത്തുന്നു. അതേസമയം, വികസനത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ അവസാനത്തെ മനുഷ്യനിലേക്കും എത്തുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യവും അത്രതന്നെ പ്രധാനമാണ്. സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കൊപ്പം വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, തൊഴിൽ, സ്ത്രീസുരക്ഷ, സാമൂഹിക നീതി, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം എന്നിവയിലും മുന്നേറുമ്പോഴാണ് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ നേട്ടം പൂർണമാകുന്നത്.

സ്വാതന്ത്ര്യം എന്നത് എനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം മാത്രം അല്ല; മറ്റൊരാളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ മാനിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം കൂടിയാണ്.

ഇന്ന് ഇന്ത്യയുടെ ഭാവി നിർണയിക്കുന്നത് സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങൾ മാത്രം ആയിരിക്കില്ല. ഓരോ പൗരന്റെയും തീരുമാനങ്ങളും ഓരോ വിദ്യാർഥിയുടെയും സ്വപ്നങ്ങളും ഓരോ യുവാവിന്റെയും പ്രവർത്തനങ്ങളും ഓരോ കുടുംബത്തിന്റെയും മൂല്യങ്ങളും ചേർന്നാണ് നാളത്തെ ഇന്ത്യ രൂപപ്പെടുക.

2047-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ നൂറാം വർഷത്തിലേക്ക് ഇന്ത്യ കടക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് കൈമാറാനുള്ളത് ഒരു ശക്തമായ സാമ്പത്തിക ശക്തി മാത്രമാകരുത്. കൂടുതൽ നീതിയുള്ളതും കൂടുതൽ മാനുഷികവും കൂടുതൽ ജനാധിപത്യപരവും കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതുമായ ഒരു ഇന്ത്യയായിരിക്കണം.

ഇന്ന് ത്രിവർണപതാകയിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ, അത് നമ്മോട് പറയുന്ന സന്ദേശം ഒന്നാണ് — സ്വാതന്ത്ര്യം നമുക്ക് ലഭിച്ച ഒരു സമ്മാനമല്ല; മുൻതലമുറകൾ പോരാടി നേടിയ ഒരു ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.

80-ാം സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിൽ ഇന്ത്യ ആഘോഷിക്കട്ടെ. പക്ഷേ അതോടൊപ്പം ഇന്ത്യ സ്വയം ചോദിക്കുകയും വേണം — അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് നാം എങ്ങനെയൊരു ഇന്ത്യയാണ് കൈമാറാൻ പോകുന്നത്?

കാരണം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ആഘോഷം ഒരു ദിവസം അവസാനിക്കുന്നതല്ല; ഓരോ ദിവസവും നാം അതിനെ എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നു എന്നതിലാണ് അതിന്റെ അർത്ഥം.

ജയ് ഹിന്ദ്.