ഷെൻഷെനിൽ 'ജി3' നേതാക്കളുടെ കൂടിക്കാഴ്ച; പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ദീർഘകാല സമാധാനം സാധ്യമാകുമോ?

 
World

ഷെൻഷെൻ: അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്, ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്, റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാഡിമിർ പുടിൻ എന്നിവർ ഷെൻഷെനിൽ നടത്തിയ ചരിത്രപരമായ ത്രികക്ഷി കൂടിക്കാഴ്ച പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സമാധാനശ്രമങ്ങൾക്ക് പുതിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്നു. ഇറാനിലെ യുദ്ധവും റഷ്യ-യുക്രെയ്ൻ സംഘർഷവും തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വലിയ പ്രാധാന്യമാണുള്ളത്. ലോകത്തെ മൂന്ന് പ്രധാന ശക്തികളുടെ നേതാക്കൾ ആദ്യമായി ഒരുമിച്ച് നടത്തിയ പ്രത്യേക ചർച്ചയാണിത്.

ഇറാനുമായുള്ള ചൈനയുടെയും റഷ്യയുടെയും ബന്ധം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ചർച്ചകൾ ഉച്ചകോടിയിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നുവെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. എന്നാൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസക്കുറവും ഇരുപക്ഷത്തിന്റെയും വ്യത്യസ്ത നിലപാടുകളും സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് വെല്ലുവിളിയാകുന്നു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കുന്നതും മേഖലയിലെ ഊർജസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതും നിർണായകമാണ്.

അമേരിക്കയുടെ സുരക്ഷാ ഉറപ്പുകളിൽ പൂർണമായി ആശ്രയിക്കുന്നതിനു പകരം സ്വന്തം സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള നീക്കത്തിലാണ് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ. സൗദി അറേബ്യ, പാകിസ്താൻ, തുർക്കി തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ പ്രതിരോധ സഹകരണ കരാറുകൾക്ക് രൂപം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാനുമായുള്ള സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും മേഖലയിലെ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ പരസ്പര ആക്രമണം ഒഴിവാക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും നയതന്ത്ര ചർച്ചകളും തുടരുകയാണ്.

അതേസമയം, ഇസ്രായേൽ-പലസ്തീൻ പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരം കാണാതെ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സ്ഥിരമായ സമാധാനം സ്ഥാപിക്കുക പ്രയാസകരമാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ഇറാന്റെ സ്വാധീനമുള്ള സായുധ സംഘടനകളുടെ പ്രവർത്തനവും മേഖലയിലെ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സുരക്ഷാ ആശങ്കകളും സമാധാനശ്രമങ്ങളെ സങ്കീർണമാക്കുന്നു. അതിനാൽ താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തലിനപ്പുറം ദീർഘകാല സുരക്ഷാ സംവിധാനമാണ് മേഖലയ്ക്ക് ആവശ്യം.

ജി3 കൂടിക്കാഴ്ചയെ ഒരു പ്രധാന നയതന്ത്ര സൂചനയായി കാണാമെങ്കിലും പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് ഉടനടി പരിഹാരം ലഭിക്കുമെന്നുറപ്പില്ല. ഇറാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നേരിട്ട് ബാധിക്കപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തവും പരസ്പര വിശ്വാസവും ഉറപ്പാക്കുന്ന സമഗ്രമായ സുരക്ഷാ സംവിധാനമാണ് ദീർഘകാല സമാധാനത്തിന് അനിവാര്യം. മേഖലയിലെ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ആക്രമണം ഒഴിവാക്കുന്നതിനുള്ള കരാറുകളും കർശനമായ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളും മാത്രമേ സ്ഥിരതയുള്ള സമാധാനത്തിന് അടിത്തറയാകൂ എന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.