ഭൂമിയിലെ ജലസ്രോതസ്സുകൾ നിരീക്ഷിക്കാൻ ഇന്ത്യ–ഫ്രാൻസ് ട്രിഷ്ണ ദൗത്യം
ഭൂമിയിലെ ജലസ്രോതസ്സുകളും ഉപരിതലത്തിലെ താപനിലയും കൂടുതൽ കൃത്യമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഇന്ത്യയും ഫ്രാൻസും സംയുക്തമായി വികസിപ്പിക്കുന്ന ‘ട്രിഷ്ണ’ ഉപഗ്രഹ ദൗത്യം 2027ൽ ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിൽ നിന്ന് വിക്ഷേപിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടനയായ ഐഎസ്ആർഒയും ഫ്രഞ്ച് ബഹിരാകാശ ഏജൻസിയായ CNES-ഉം ചേർന്നാണ് ദൗത്യം വികസിപ്പിക്കുന്നത്.
Thermal Infra-Red Imaging Satellite for High-resolution Natural Resource Assessment എന്നതിന്റെ ചുരുക്കപ്പേരാണ് TRISHNA. ഭൂമിയുടെ ഉപരിതല താപനില, വികിരണ സ്വഭാവങ്ങൾ, ജൈവഭൗതിക സവിശേഷതകൾ എന്നിവ ഉയർന്ന കൃത്യതയോടെ നിരീക്ഷിക്കുകയാണ് ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ ജലത്തിന്റെയും ഊർജത്തിന്റെയും ലഭ്യതയും ഉപയോഗവും മനസ്സിലാക്കാനും ഈ വിവരങ്ങൾ സഹായിക്കും.
കൃഷി, ജലവിഭവ മാനേജ്മെന്റ്, കാലാവസ്ഥാ പഠനം, പരിസ്ഥിതി നിരീക്ഷണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ട്രിഷ്ണയിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കും. ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന താപനിലാ വ്യതിയാനങ്ങളും ജലചക്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മാറ്റങ്ങളും കൂടുതൽ വിശദമായി പഠിക്കാനും ദൗത്യം സഹായിക്കുമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
പ്രാദേശികതലത്തിൽ നിന്ന് ആഗോളതലത്തിലേക്ക് ഭൂമിയുടെ ഊർജ-ജല ബജറ്റ് വിലയിരുത്തുന്നതിനുള്ള ഉയർന്ന spatial, temporal resolution ഡാറ്റയാണ് ദൗത്യം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതിലൂടെ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ ഉപയോഗവും പരിസ്ഥിതിയിലെ മാറ്റങ്ങളും കൂടുതൽ കൃത്യമായി നിരീക്ഷിക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് സാധിക്കും.
2027ലെ വിക്ഷേപണത്തിനായുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുന്നതായി കേന്ദ്ര ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക രംഗത്തെ അധികൃതർ അറിയിച്ചു. ഇന്ത്യയും ഫ്രാൻസും തമ്മിലുള്ള ബഹിരാകാശ സഹകരണത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന സംയുക്ത പദ്ധതിയായാണ് ട്രിഷ്ണ ദൗത്യം പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത്.