ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതിൽ ഇറാൻ–ഒമാൻ ധാരണ അടുത്തതായി; നിബന്ധനകളുമായി ടെഹ്റാൻ

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി ഇറാനും ഒമാനും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾ ധാരണയിലേക്ക് അടുക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ട്. എന്നാൽ ഒമാനുമായുള്ള ധാരണ മാത്രം കടലിടുക്ക് പൂർണമായി തുറക്കാൻ പര്യാപ്തമല്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. 

അമേരിക്കയുമായുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതം വലിയ തോതിൽ തടസ്സപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ലോകത്തെ പ്രധാന എണ്ണ-വാതക കയറ്റുമതി പാതകളിലൊന്നായതിനാൽ കടലിടുക്കിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ആഗോള ഊർജവിപണിയെയും ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന നിർദേശപ്രകാരം കപ്പലുകൾക്കായി താൽക്കാലിക പ്രത്യേക ഗതാഗത പാത ഒരുക്കുന്നതാണ് ചർച്ചയിലെ പ്രധാന വിഷയം. നിലവിലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ട്രാഫിക് സെപ്പറേഷൻ സംവിധാനത്തിന് പകരം പുതിയ ക്രമീകരണം വേണമെന്നാണ് ടെഹ്റാന്റെ നിലപാട്. 

അതേസമയം, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതിന് അമേരിക്ക ഇറാന് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണം, ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കണം, ഇറാനെതിരെയും പ്രാദേശിക സഖ്യകക്ഷികൾക്കെതിരെയും ആക്രമണം അവസാനിപ്പിക്കണം തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളാണ് ടെഹ്റാൻ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. 

ഇറാൻ–ഒമാൻ ചർച്ചകളിൽ പുരോഗതിയുണ്ടെന്ന് ഒമാനും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ കടലിടുക്ക് തുറക്കാനുള്ള അന്തിമ തീരുമാനം ഒമാനുമായുള്ള കരാറിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ചല്ലെന്നും അമേരിക്ക ഇറാന്റെ നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും ഇറാന്റെ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 

അതിനാൽ ചർച്ചകൾ ധാരണയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഉടൻ പൂർണമായി തുറക്കുമെന്ന് ഉറപ്പായിട്ടില്ല. അമേരിക്ക–ഇറാൻ ധാരണയാണ് ഇതിൽ നിർണായകമാകുക.