ക്രിപ്റ്റോയ്ക്ക് പാകിസ്താന്റെ വൻപന്തയം; ബിറ്റ്കോയിൻ 'ഹറാം' എന്ന് പ്രമുഖ മതപണ്ഡിതൻ, പദ്ധതികൾക്ക് തിരിച്ചടിയാകുമോ?
ക്രിപ്റ്റോകറൻസിയെയും ബ്ലോക്ക്ചെയിൻ സാങ്കേതികവിദ്യയെയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാൻ പാകിസ്താൻ സർക്കാർ നീക്കങ്ങൾ ശക്തമാക്കുന്നതിനിടെയാണ് രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനായ മുഫ്തി മുഹമ്മദ് തഖി ഉസ്മാനി ബിറ്റ്കോയിൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്രിപ്റ്റോകറൻസി ഇടപാടുകൾ 'ഹറാം' (ഇസ്ലാമിക നിയമപ്രകാരം അനുവദനീയമല്ല) ആണെന്ന് ഫത്വ പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ഇതോടെ സർക്കാരിന്റെ ക്രിപ്റ്റോ പദ്ധതികളുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ സജീവമായിരിക്കുകയാണ്.
ദാറുൽ ഉലൂം കരാച്ചി പുറത്തിറക്കിയ ഫത്വയിൽ ബിറ്റ്കോയിൻ, സ്റ്റേബിൾകോയിനുകൾ, മറ്റ് ഡിജിറ്റൽ ടോക്കണുകൾ എന്നിവ ഇസ്ലാമിക നിയമപ്രകാരം 'സമ്പത്ത്' (മാൽ) എന്ന നിർവചനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നില്ലെന്നും അതിനാൽ ഇവയുടെ വാങ്ങൽ, വിൽപ്പന, വ്യാപാരം എന്നിവ അനുവദനീയമല്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ മതവിധി നിയമപരമായി നിർബന്ധിതമല്ലെങ്കിലും പാകിസ്താനിലെ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
അതേസമയം, ക്രിപ്റ്റോ മേഖലയിൽ നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കാനും നിയന്ത്രണ ചട്ടക്കൂട് ശക്തമാക്കാനും പാകിസ്താൻ സർക്കാർ അടുത്തിടെ നിരവധി നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. ബ്ലോക്ക്ചെയിൻ സാങ്കേതികവിദ്യ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും ഡിജിറ്റൽ ആസ്തികൾക്ക് നിയന്ത്രണ സംവിധാനം ഒരുക്കുന്നതിനുമായി സർക്കാർ പ്രത്യേക സംവിധാനങ്ങളും രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മതവിധിയും സർക്കാരിന്റെ സാമ്പത്തിക നയവും തമ്മിലുള്ള ഈ വൈരുധ്യം പാകിസ്താനിലെ ക്രിപ്റ്റോ മേഖലയിലെ നിക്ഷേപകരുടെയും കമ്പനികളുടെയും ആത്മവിശ്വാസത്തെ ബാധിക്കുമോ എന്നതാണ് ഇനി ഉറ്റുനോക്കപ്പെടുന്നത്. വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, അന്തിമ സ്വാധീനം സർക്കാരിന്റെ നിയന്ത്രണ നയങ്ങളും വിപണിയുടെ പ്രതികരണവും അനുസരിച്ചായിരിക്കും.