ആർബിഐ സെൻട്രൽ ബോർഡ് എന്താണ്? ആരൊക്കെയാണ് അംഗങ്ങൾ, എന്താണ് ചുമതല?

റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ (ആർബിഐ) പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ആകെ ദിശയും ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളും മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്ന പ്രധാന സമിതിയാണ് സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് ഡയറക്ടേഴ്സ്. ആർബിഐ ആക്ട്, 1934 പ്രകാരം കേന്ദ്ര സർക്കാരാണ് ബോർഡിനെ നിയമിക്കുന്നത്. 

ആർബിഐ ഗവർണർ, പരമാവധി നാല് ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർമാർ, കേന്ദ്ര സർക്കാർ നാമനിർദേശം ചെയ്യുന്ന ഡയറക്ടർമാർ എന്നിവരാണ് ബോർഡിലുള്ളത്. നിലവിലെ പട്ടികയിൽ ഗവർണർ സഞ്ജയ് മൽഹോത്രയും നാല് ഡെപ്യൂട്ടി ഗവർണർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര, മുൻ ഐഎസ്ആർഒ ചെയർമാൻ എസ്. സോമനാഥ് എന്നിവരും നോൺ-ഓഫീഷ്യൽ ഡയറക്ടർമാരായി പുതിയതായി/വീണ്ടും ബോർഡിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്. 

എന്താണ് സെൻട്രൽ ബോർഡിന്റെ പ്രധാന ചുമതലകൾ?

ആർബിഐയുടെ ഭരണവും പ്രവർത്തനങ്ങളും സംബന്ധിച്ച പ്രധാന തീരുമാനങ്ങളിൽ ബോർഡ് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു. രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക-ധനകാര്യ സാഹചര്യങ്ങൾ വിലയിരുത്തുക, ബാങ്കിന്റെ ബജറ്റ് അംഗീകരിക്കുക, ആർബിഐയുടെ തന്ത്രപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ദിശ നൽകുക തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. 2026-27ലെ ആർബിഐ ബജറ്റും 2026-29 കാലയളവിലെ ‘ഉത്കർഷ് 3.0’ തന്ത്രപരമായ ചട്ടക്കൂടും സെൻട്രൽ ബോർഡ് അംഗീകരിച്ചിരുന്നു. 

ബോർഡിലെ ഡയറക്ടർമാർക്ക് സാധാരണയായി നാല് വർഷത്തെ കാലാവധിയാണ്. 

അതിനാൽ, ആർബിഐയുടെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്ന ഒരു സാധാരണ ഭരണസമിതി മാത്രമല്ല സെൻട്രൽ ബോർഡ്; രാജ്യത്തിന്റെ കേന്ദ്ര ബാങ്കിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള ഭരണത്തിനും നയപരമായ ദിശയ്ക്കും മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് ഇത്.