ഇറാൻ-ഇസ്രയേൽ സംഘർഷത്തിൽ എന്തുകൊണ്ട് അസർബൈജാൻ ചർച്ചയാകുന്നു?

ബാക്കു: ഇറാനും ഇസ്രയേലും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം രൂക്ഷമാകുന്നതിനിടെ, ദക്ഷിണ കോക്കസസ് മേഖലയിലെ രാജ്യമായ Azerbaijan അപ്രതീക്ഷിതമായി ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായിരിക്കുകയാണ്. നേരിട്ട് യുദ്ധത്തിൽ പങ്കാളിയല്ലെങ്കിലും, അസർബൈജാന്റെ ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം, ഇസ്രയേലുമായുള്ള അടുത്ത ബന്ധം, ഇറാനുമായുള്ള അതിർത്തി എന്നിവയാണ് രാജ്യത്തെ സംഘർഷത്തിന്റെ നിഴലിലേക്ക് വലിച്ചിഴക്കുന്നത്. 

ഇസ്രയേലുമായുള്ള അടുത്ത ബന്ധം

അസർബൈജാൻ വർഷങ്ങളായി Israelയുടെ പ്രധാന തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളികളിലൊന്നാണ്. പ്രതിരോധ മേഖല, ആയുധ വാങ്ങൽ, രഹസ്യാന്വേഷണ സഹകരണം, ഊർജ വ്യാപാരം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്നു. ഈ ബന്ധം ഇറാനെ അസ്വസ്ഥമാക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 

ഇറാനിലെ അസേരി ജനവിഭാഗം

ഇറാന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിൽ കോടിക്കണക്കിന് അസേരി വംശജർ താമസിക്കുന്നുണ്ട്. അവരുടെ എണ്ണം അസർബൈജാന്റെ ജനസംഖ്യയേക്കാൾ കൂടുതലാണെന്നാണ് ചില കണക്കുകൾ. സംഘർഷം വ്യാപിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഈ ജനവിഭാഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ-ദേശീയതാ വിഷയങ്ങൾ ഉയരാമെന്ന ആശങ്ക ഇറാനുണ്ട്. 

ഡ്രോൺ ആക്രമണ ആരോപണങ്ങൾ

2026 മാർച്ചിൽ അസർബൈജാന്റെ നഖ്ചിവാൻ മേഖലയിലെ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കെതിരെ ഇറാനിയൻ ഡ്രോൺ ആക്രമണം നടന്നതായി ബാക്കു ആരോപിച്ചിരുന്നു. അതിന് പിന്നാലെ അസർബൈജാൻ സുരക്ഷ ശക്തമാക്കുകയും ഇറാനുമായി നയതന്ത്ര സംഘർഷം വർധിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇറാനുമായി ബന്ധമുള്ള ഗൂഢാലോചനകളും ഭീകരാക്രമണ പദ്ധതികളും തകർത്തതായി അസർബൈജാൻ പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. 

അതിർത്തി മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ ആശങ്ക

ഇറാനുമായി ഏകദേശം 700 കിലോമീറ്ററിലധികം നീളുന്ന അതിർത്തിയാണ് അസർബൈജാനുള്ളത്. യുദ്ധം വ്യാപിക്കുകയോ ഇറാനിലെ ആഭ്യന്തര സ്ഥിതി മോശമാകുകയോ ചെയ്താൽ അഭയാർഥി പ്രവാഹം, അതിർത്തി സംഘർഷങ്ങൾ, സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ എന്നിവ നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന ആശങ്ക ബാക്കുവിനുണ്ട്. ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അതിർത്തി മേഖലകളിൽ സൈനിക ജാഗ്രത വർധിപ്പിച്ചതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. 

അസർബൈജാന്റെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട്

ഇസ്രയേലുമായി സൗഹൃദബന്ധമുണ്ടെങ്കിലും, തന്റെ ഭൂമി ഇറാനെതിരായ സൈനിക നടപടികൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാൻ അനുവദിക്കില്ലെന്ന് അസർബൈജാൻ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പ്രാദേശിക സംഘർഷം ദക്ഷിണ കോക്കസസ് മേഖലയിലേക്ക് വ്യാപിക്കാതിരിക്കാൻ രാജ്യം ശ്രമിക്കുകയാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. 

നിലവിലെ സാഹചര്യം

ഇറാനും ഇസ്രയേലും തമ്മിൽ വീണ്ടും ആക്രമണ-പ്രത്യാക്രമണങ്ങൾ നടന്നതോടെ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുകയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ഭൗമശാസ്ത്രപരമായും രാഷ്ട്രീയപരമായും ഇടനിലസ്ഥാനത്തുള്ള അസർബൈജാൻ വലിയ സമ്മർദം നേരിടുകയാണ്. സംഘർഷം കൂടുതൽ വ്യാപിച്ചാൽ ദക്ഷിണ കോക്കസസ് മേഖലയെയും അത് നേരിട്ട് ബാധിക്കുമെന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകരുടെ മുന്നറിയിപ്പ്.