ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനം: ഇന്ത്യയിൽ 24×7 സോളാർ വൈദ്യുതി യാഥാർത്ഥ്യമാകുമോ?

ന്യൂഡൽഹി: പുതുക്കാവുന്ന ഊർജത്തിന്റെ വേഗത്തിലുള്ള വളർച്ചക്കിടയിൽ ഇന്ത്യയിൽ 24 മണിക്കൂറും സോളാർ വൈദ്യുതി മാത്രം ആശ്രയിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുക സാധ്യമാണോ എന്ന ചോദ്യമാണ് ഈ വർഷത്തെ ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനത്തിൽ വീണ്ടും ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. സോളാർ വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം വൻതോതിൽ വർധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, “24×7 സോളാർ പവർ” എന്ന ലക്ഷ്യം ഇപ്പോഴും സാങ്കേതികവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യപരവുമായ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്നു.

ഇന്ത്യയിൽ പകൽ സമയത്ത് സോളാർ വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം വളരെ ശക്തമാണ്. രാജസ്ഥാൻ, ഗുജറാത്ത്, തമിഴ്നാട്, കർണാടക എന്നിവിടങ്ങളിലെ വലിയ സോളാർ പാർക്കുകൾ രാജ്യത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ഗ്രിഡിലേക്ക് വലിയ സംഭാവന നൽകുന്നു. എന്നാൽ രാത്രി സമയത്ത് സൂര്യപ്രകാശം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വൈദ്യുതി സംഭരണം (energy storage) നിർണായക ഘടകമാകുന്നു.

ബാറ്ററി സംഭരണ സംവിധാനങ്ങളാണ് 24×7 സോളാർ ലക്ഷ്യത്തിലെ പ്രധാന പരിഹാരമായി കണക്കാക്കുന്നത്. ലിഥിയം-ഐയൺ ബാറ്ററികൾ, പമ്പ് ചെയ്ത ഹൈഡ്രോ സ്റ്റോറേജ്, ഹൈഡ്രജൻ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സംഭരണ സംവിധാനം തുടങ്ങിയവ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇവയുടെ ചെലവ് ഇപ്പോഴും ഉയർന്നതാണ്, അതാണ് പ്രധാന തടസ്സം.

വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇന്ത്യക്ക് “24×7 റിന്യൂവബിൾ എനർജി” ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് എത്താൻ സോളാർ + കാറ്റാടി + സംഭരണ സംവിധാനം (hybrid system) എന്ന സമീപനമാണ് ഏറ്റവും പ്രായോഗികം. ഒരേ സ്രോതസ്സിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വിവിധ ഊർജ സ്രോതസ്സുകൾ സംയോജിപ്പിക്കുന്നത് കൂടുതൽ സ്ഥിരത നൽകും.

ഗ്രിഡ് മാനേജ്മെന്റ് സംവിധാനവും വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. സോളാർ ഉത്പാദനം പകൽ സമയത്ത് പെട്ടെന്ന് ഉയരുകയും വൈകുന്നേരത്തോടെ കുറയുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ വൈദ്യുതി വിതരണം സുസ്ഥിരമാക്കാൻ സ്മാർട്ട് ഗ്രിഡ് സാങ്കേതികവിദ്യ ആവശ്യമാണ്. ഇന്ത്യ ഇതിനായി ഡിജിറ്റൽ ഗ്രിഡ് സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്.

അതേസമയം, കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളിൽ സോളാർ വൈദ്യുതിയുടെ വില വൻതോതിൽ കുറഞ്ഞത് വലിയ നേട്ടമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് 24×7 പുതുക്കാവുന്ന ഊർജ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ഇന്ത്യയെ കൂടുതൽ അടുത്ത് കൊണ്ടുപോകുന്ന ഘടകമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്.

ആകെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, പൂർണ്ണമായ “സോളാർ മാത്രം 24×7 വൈദ്യുതി” ഉടൻ സാധ്യമാകില്ലെങ്കിലും, സോളാർ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ ഹൈബ്രിഡ് സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ത്യക്ക് അടുത്ത ദശകത്തിൽ തന്നെ സ്ഥിരതയുള്ള പൂർണ്ണ ശുദ്ധ ഊർജ സംവിധാനം സാധ്യമാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.