തോളിലേറ്റിയത് മൃതദേഹങ്ങൾ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യരോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം കൂടിയായിരുന്നു

ചില ജീവിതങ്ങൾ വലിയ വേദികളിൽ ആഘോഷിക്കപ്പെടാറില്ല. പക്ഷേ, ആരും കാണാതെ മറ്റുള്ളവർക്കായി ചെയ്യുന്ന ചില കാര്യങ്ങൾ ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെ തന്നെ ഒരു ഓർമ്മയായി മാറ്റും. അത്തരമൊരു ജീവിതമായിരുന്നു സന്തോഷിന്റേത്. മരിച്ചവരെ സ്വന്തം തോളിലേറ്റി അവരുടെ അവസാന യാത്രയിൽ കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന മനുഷ്യൻ. ഇന്ന് ആ ജീവിതകഥയ്ക്ക് വിരാമമാകുമ്പോൾ, ഓർമയിൽ ബാക്കിനിൽക്കുന്നത് ഒരു മനുഷ്യന്റെ നിശ്ശബ്ദമായ സേവനമാണ്.

ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ പലരുടെയും ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷ് ഒരു സഹായഹസ്തമായിരുന്നു. മരണം സംഭവിച്ചപ്പോൾ പോലും ബന്ധുക്കളോ മറ്റുള്ളവരോ മുന്നോട്ടുവരാൻ കഴിയാതെ നിന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ, മൃതദേഹം ചുമന്ന് അവസാന യാത്രയ്ക്ക് വഴിയൊരുക്കാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായി. അതിന് വലിയ വാക്കുകളോ പ്രശസ്തിയോ ആവശ്യപ്പെട്ടില്ല. ചെയ്യേണ്ടത് ചെയ്യുക എന്നൊരു മനസ്സായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചത്.

മറ്റൊരാളുടെ അവസാന യാത്രയിൽ ഒപ്പം നിൽക്കുക എന്നത് വെറും ഒരു ശാരീരിക സഹായമല്ല. ആ കുടുംബത്തിന്റെ ഏറ്റവും വേദന നിറഞ്ഞ നിമിഷത്തിൽ അവർക്കൊപ്പം നിൽക്കുക കൂടിയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സന്തോഷിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ആ അധ്യായങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക അർഥമുണ്ട്. സമൂഹം പലപ്പോഴും മറന്നുപോകുന്ന ചില മനുഷ്യരുടെ അവസാന യാത്രകൾക്ക് അദ്ദേഹം തന്റെ ചുമലും സമയവും നൽകി.

ഇന്ന് സന്തോഷിന്റെ ജീവിതത്തിന് അവസാനം കുറിക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തെ പരിചയപ്പെട്ടവരുടെ ഓർമയിൽ അവശേഷിക്കുന്നത് ചെയ്ത ജോലികളുടെ എണ്ണം മാത്രമല്ല; മറ്റുള്ളവരുടെ വേദനയെ സ്വന്തം ഉത്തരവാദിത്വമായി കണ്ട ഒരു മനസ്സാണ്. പ്രശസ്തിയേക്കാൾ മനുഷ്യത്തെയാണ് മുൻപിൽ നിർത്തിയ ജീവിതം.

ചില മനുഷ്യർ പോകുമ്പോൾ അവരുടെ പേരിനൊപ്പം വലിയ പദവികളോ നേട്ടങ്ങളോ ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. പകരം, “ആ സമയത്ത് അദ്ദേഹം ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു” എന്ന ഒരൊറ്റ ഓർമ മതി. സന്തോഷിന്റെ ജീവിതവും അത്തരമൊരു ഓർമയായി മാറുകയാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ അവസാന യാത്രകളിൽ തോളായിരുന്ന ആ മനുഷ്യന്, ഇനി ഓർമകളിൽ മാത്രമാണ് യാത്ര തുടരാനുള്ളത്.