ഡൽഹി ജലക്ഷാമം: ‘വെള്ളം വഴിയിൽ ബാഷ്പമായി പോകുന്നു’ എന്ന മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ വാദത്തിൽ എത്രമാത്രം സത്യമുണ്ട്?

ന്യൂഡൽഹി: കടുത്ത വേനലിനെ തുടർന്ന് വിതരണം ചെയ്യുന്ന വെള്ളത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം വഴിമധ്യേ ബാഷ്പമായി പോകുന്നതിനാലാണ് ഡൽഹിയിൽ ജലക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടുന്നതെന്ന മുഖ്യമന്ത്രി Rekha Guptaയുടെ പ്രസ്താവന വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിവാദത്തിന് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. അതേസമയം, ജലവിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത് ഡൽഹിയിലെ ജലപ്രതിസന്ധിയെ ബാഷ്പീകരണം മാത്രം കൊണ്ട് വിശദീകരിക്കാനാവില്ലെന്നാണ്. 

വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, തുറന്ന കനാലുകളിലും ജലസംഭരണികളിലും ചൂട് കൂടുമ്പോൾ ചില അളവിൽ ബാഷ്പീകരണം സംഭവിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ അത് ഡൽഹിയിലെ വ്യാപകമായ ജലക്ഷാമത്തിന്റെ പ്രധാന കാരണമല്ല. പകരം, അസംസ്കൃത ജലത്തിന്റെ ലഭ്യതക്കുറവ്, പഴകിയ വിതരണ ശൃംഖലകളിലെ ചോർച്ച, അനധികൃത ജല ഉപയോഗം, വർധിച്ചുവരുന്ന ജനസംഖ്യ, വിതരണത്തിലെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളാണ് കൂടുതൽ നിർണായകമെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. 

ഡൽഹിക്ക് പ്രതിദിനം ഏകദേശം 1,250 മില്യൺ ഗാലൺ വെള്ളം (MGD) ആവശ്യമായപ്പോൾ നിലവിലെ വിതരണം ഏകദേശം 1,000 MGD മാത്രമാണെന്ന് സർക്കാർ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ ആവശ്യ-വിതരണ അന്തരം തന്നെയാണ് നഗരത്തിലെ ജലപ്രശ്നത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന കാരണങ്ങളിലൊന്നായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. 

കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ ഹരിയാനയിൽ നിന്നുള്ള അസംസ്കൃത ജലവിതരണത്തിലെ കുറവും ഡൽഹിയിലെ ചില ജലശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റുകളുടെ ഉൽപാദനത്തെ ബാധിച്ചിരുന്നു. ഇതുമൂലം നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ കുടിവെള്ള വിതരണം തടസപ്പെട്ടതായി അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. 

പരിസ്ഥിതി വിദഗ്ധർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഉയർന്ന താപനില ബാഷ്പീകരണം വർധിപ്പിക്കുകയും ജലലഭ്യതയെ ഒരു പരിധിവരെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്യുമെങ്കിലും, ഡൽഹിയിലെ ജലപ്രതിസന്ധി വർഷങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന ഘടനാപരമായ പ്രശ്നങ്ങളുടെ ഫലമാണ്. ജലസ്രോതസുകളുടെ പരിമിതത്വം, ഭൂഗർഭജലത്തിന്റെ അമിത ഉപയോഗം, വിതരണ ശൃംഖലയിലെ നഷ്ടം, നഗരവത്കരണത്തിന്റെ സമ്മർദം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാകുന്നതെന്ന് അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. 

അതുകൊണ്ട്, “ബാഷ്പീകരണം ജലക്ഷാമത്തിന് ഒരു ചെറിയ കാരണമായേക്കാം, എന്നാൽ ഡൽഹിയുടെ നിലവിലെ ജലപ്രതിസന്ധിയുടെ പ്രധാന കാരണം അതല്ല” എന്നതാണ് വിദഗ്ധരുടെ പൊതുവായ വിലയിരുത്തൽ. ജലവിതരണത്തിലെ കുറവ്, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളിലെ പോരായ്മകൾ, ഭരണപരമായ വെല്ലുവിളികൾ എന്നിവയാണ് പ്രശ്നത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവെന്ന് പഠനങ്ങളും കണക്കുകളും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.