ഒരാൾ അയൽവാസി, മറ്റൊരാൾ സമീപത്തെ ഹോട്ടൽ നടത്തിപ്പുകാരൻ
ഗുജറാത്ത് കലാപകാലത്ത് രാജ്യത്തെ നടുക്കിയ ബിൽക്കിസ് ബാനോ കൂട്ടബലാത്സംഗക്കേസിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട പ്രതികളുടെ പശ്ചാത്തലവും ഇരയുമായുള്ള ബന്ധവും വീണ്ടും ചർച്ചയാകുന്നു. കേസിലെ വിചാരണ രേഖകൾ പ്രകാരം, കുറ്റക്കാരെന്ന് കണ്ടെത്തിയവരിൽ ഒരാൾ ബിൽക്കിസ് ബാനോയുടെ അയൽവാസിയും മറ്റൊരാൾ സമീപത്ത് ഹോട്ടൽ നടത്തിയിരുന്നയാളുമായിരുന്നു. പരിചയമുള്ളവരിൽ നിന്നുപോലും അതിക്രമം നേരിടേണ്ടിവന്ന സാഹചര്യം കേസിന്റെ ഗൗരവം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
2002ലെ ഗുജറാത്ത് കലാപത്തിനിടെയാണ് ബിൽക്കിസ് ബാനോയും കുടുംബവും ക്രൂരമായ ആക്രമണത്തിന് ഇരയായത്. അന്ന് ഗർഭിണിയായിരുന്ന ബിൽക്കിസ് ബാനോയെ കൂട്ടബലാത്സംഗം ചെയ്യുകയും കുടുംബാംഗങ്ങളെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. കുടുംബത്തിലെ നിരവധി പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അതിക്രമത്തെ അതിജീവിച്ച ബിൽക്കിസ് ബാനോ നീണ്ട നിയമപോരാട്ടത്തിലൂടെയാണ് നീതി തേടിയത്.
2008ൽ മുംബൈയിലെ പ്രത്യേക കോടതി കേസിലെ 11 പ്രതികൾക്ക് ജീവപര്യന്തം തടവുശിക്ഷ വിധിച്ചു. പിന്നീട് ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയും ശിക്ഷ ശരിവെച്ചു. എന്നാൽ ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ പ്രതികൾക്ക് നൽകിയ ശിക്ഷായിളവ് 2024 ജനുവരിയിൽ സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി. ശിക്ഷായിളവ് നൽകാനുള്ള അധികാരം ഗുജറാത്ത് സർക്കാരിനില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ബിൽക്കിസ് ബാനോ കേസ് രാജ്യത്തെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിലും സ്ത്രീകളുടെ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകളിലും നിർണായകമായ ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്. നീതി ലഭിക്കുന്നതിനായി ഇരയ്ക്ക് വർഷങ്ങളോളം നിയമപോരാട്ടം നടത്തേണ്ടിവന്നതും കേസിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതയാണ്.