കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ 'വന്ദേമാതരം' സർക്കുലറിനെതിരായ ഹർജി സുപ്രീം കോടതി തള്ളി

ന്യൂഡൽഹി: ഔദ്യോഗിക, പൊതു ചടങ്ങുകളിൽ ദേശീയ ഗാനമായ 'വന്ദേമാതരം' ആലപിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ സമീപകാല സർക്കുലറിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഹർജി പരിഗണിക്കാൻ സുപ്രീം കോടതി ബുധനാഴ്ച വിസമ്മതിച്ചു, മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിക്കുകയോ ശിക്ഷാ നടപടികൾ നിർദ്ദേശിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല എന്നതിനാൽ ഹർജി "അകാലത്തിൽ" ആണെന്ന് നിരീക്ഷിച്ചു.

ജനുവരി 28 ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ പുറപ്പെടുവിച്ച വിജ്ഞാപനം വെറും ഉപദേശക സ്വഭാവമുള്ളതാണെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് (സിജെഐ) സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസുമാരായ ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, വിപുൽ എം. പഞ്ചോളി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

വാദം കേൾക്കുന്നതിനിടെ, സർക്കുലർ 'വന്ദേമാതരം' ആലപിക്കുന്നത് നിർബന്ധമാക്കുന്നില്ലെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് കാന്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ബെഞ്ച് ആവർത്തിച്ച് അടിവരയിട്ടു. "ശിക്ഷാപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോഴോ നിർബന്ധമാക്കുമ്പോഴോ ഞങ്ങൾ ഇതെല്ലാം കേൾക്കും. ഈ വിജ്ഞാപനം ഉപദേശകമാണ്. ശിക്ഷാപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുമില്ല," സുപ്രീം കോടതി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

വ്യക്തമായ ശിക്ഷകളുടെ അഭാവത്തിൽ പോലും, ഉപദേശം പരോക്ഷമായ നിർബന്ധത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് ഹർജിക്കാരന് വേണ്ടി ഹാജരായ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ സഞ്ജയ് ഹെഗ്‌ഡെ വാദിച്ചു.

ദേശീയ ഗാനം ആലപിക്കാനോ അതിനോട് അനുബന്ധിച്ച് എഴുന്നേറ്റു നിൽക്കാനോ വിസമ്മതിക്കുന്ന വ്യക്തികൾ സാമൂഹിക സമ്മർദ്ദമോ വിവേചനമോ നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. “വിസമ്മതിക്കുന്നവരുടെ മേൽ എപ്പോഴും ഒരു ഭാരമുണ്ട്. ഒരു ഉപദേശത്തിന്റെ മറവിൽ, ആളുകളെ അനുസരിക്കാൻ നിർബന്ധിക്കാം,” ഹെഗ്‌ഡെ വാദിച്ചു, “ദേശസ്‌നേഹത്തെ നിർബന്ധിക്കാൻ കഴിയില്ല” എന്നും ഭരണഘടന വ്യക്തിഗത മനസ്സാക്ഷിയെ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

എന്നിരുന്നാലും, വിവേചന സാധ്യതയെക്കുറിച്ച് ഹർജിക്കാരൻ ഉന്നയിച്ച ആശങ്കകൾ ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഊഹാപോഹമാണെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് കാന്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ബെഞ്ച് പറഞ്ഞു. “എന്തെങ്കിലും ശിക്ഷാ പ്രത്യാഘാതങ്ങളോ വിവേചനത്തിന്റെ സംഭവങ്ങളോ ഉണ്ടെങ്കിൽ, നിങ്ങൾക്ക് ഈ കോടതിയെ സമീപിക്കാൻ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്,” ഹർജി തള്ളിക്കൊണ്ടുകൊണ്ട് സുപ്രീം കോടതി പറഞ്ഞു.

വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും പൊതു ചടങ്ങുകളിലും ‘വന്ദേമാതരം’ ആലപിക്കാമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ച കേന്ദ്രത്തിന്റെ സർക്കുലറിനെ ഹർജി ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നു. ദേശീയ ഗാനത്തോടുള്ള ബഹുമാനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനാണ് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളതെന്നും അത് നിയമപ്രകാരം നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും സർക്കാർ വാദിച്ചു. 'വന്ദേമാതര'ത്തിന്റെ ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പ്രാധാന്യത്തിലേക്ക് വീണ്ടും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനിടയിലാണ് ഈ വിഷയം വരുന്നത്.

ലോക്സഭയിൽ അതിന്റെ 150 വർഷത്തെ ആഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടന്ന ഒരു ചർച്ചയിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി 'വന്ദേമാതര'ത്തിന്റെ "ശാശ്വത ചൈതന്യം" ഉദ്‌ഘോഷിച്ചു.

ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചതും തലമുറകളെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നതുമായ ഒരു ഏകീകരണ ശക്തിയായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.

1875-ൽ ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചതോപാധ്യായ രചിക്കുകയും പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആനന്ദമഠം എന്ന നോവലിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്ത 'വന്ദേമാതരം' രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ ഈണം പകർന്നതും 1896-ലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ സമ്മേളനത്തിൽ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചതുമാണ്.

സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് ലാലാ ലജ്പത് റായ്, ബാലഗംഗാധര തിലക്, ഭഗത് സിംഗ്, സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ് തുടങ്ങിയ നേതാക്കളുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയതുമായ ശക്തമായ ഒരു മുദ്രാവാക്യമായി ഈ ഗാനം മാറി. 1950-ൽ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റ് രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ് 'വന്ദേമാതരത്തിന്' ദേശീയ ഗാനത്തിന്റെ പദവി നൽകി.